استفاده كند . و چون كاملين از مؤمنين در همهء مراحل توجه به خدا داشته ، و تمام اعمال و رفتار و گفتارشان براى خدا و در راه خداست ، قهرا هر عملى را انجام بدهند اگر چه مانند خوردن و خوابيدن از مباحات باشد ، به نيت صالح و قصد الهى صورت خواهد گرفت ، و در بارهء اين دسته از مؤمنين صحيح است كه گفته شود : تمام آنچه بجا مىآورند يا واجب است و يا مستحب ، و هرگز مباحى را بجا نمىآورند تا برسد به امور مشتبه يا ممنوع و حرام و بايد توجه داشت كه استفادهء ديگران از افراد با تقوى به اندازهء مراتب تقوى آنان مىباشد ، هر چه صفت تقوى محكمتر شده و دل پاكتر گشت : بهتر بهره مند از حقايق مىشود ، و همچنين هر كه مقام تقوى او بيشتر و خالصتر و قويتر شد : بهتر مىشود از فيوضات و انفاس قدسى و روحانيت او بهره مند گشت ، مانند درخت لطيف و خوشمزه و شيرينى كه از آب نهر مشروب شده ، و به اقتضاى جوهر صاف و پاك خود بهترين ميوه را مىدهد تا مورد استفاده و التذاد مردم واقع شود . تو و طوبى و ما و قامت يار ، فكر هر كس به قدر همت او است بىخيالش مباد منظر چشم ، زانكه اين گوشه جاى خلوت او است هر گل نو كه شد چمن آراى ، ز اثر رنگ و بوى صبحت او است ( [ قسمت دوم از ] متن ) فالتقوى للطاعات كلماء للاشجار ، و مثل طبايع الاشجار و الثمار في لونها و طعمها مثل مقادير الايمان ، فمن كان أعلا درجة في الايمان و أصفى جوهرا بالروح : كان أتقى ، و من كان أتقى كانت عبادته أخلص و أطهر ، و من كان كذلك كان من الله أقرب ، و كل عبادة مؤسسة على غير التقوى فهى هباء منثور . قال الله تعالى - * ( أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَه عَلى تَقْوى مِنَ الله وَرِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَه عَلى - شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِه فِي نارِ جَهَنَّمَ . ) * و تفسير التقوى : ترك ما ليس بأخذه بأس حذرا مما به البأس ، و هو في الحقيقة : طاعة بلا عصيان و ذكر بلا نسيان و علم بلا جهل مقبول غير مردود . [ ( ترجمه ) ] پس تقوى نسبت به طاعات و عبادات چون آبيست كه مورد استفادهء نباتات